مهندسی حمل و نقل
 
قالب وبلاگ

اصلاح نظام گمرکی

فصل اول - راهبردهای اصلاح در گمرک

•1- اهداف عملیات گمرکی

از گمرکات انتظار می رود که در آمدهای قابل توجهی برای دولت کسب کنند، از ورود کالاهای ممنوعه مثل سلاحهای غیر قانونی و یا غیر سالم مثل داروهای تاریخ گذشته جلوگیری و از طریق برای قوانین و مقررات همسو با الزامات سازمانی جهانی تجارت (     WCO) با تجارت مواد مخدرمقابله کنند. از گمرگ انتظار می رود که هم به طور موثر و هم به طور کارآمد و با تحمیل حداقل هزینه به بودجه به این اهداف دست یابد. علاوه بر این گمرکات به طور فزاینده ای به عنوان نهادهای کلیدی مرزی به شمار می روند و مسئولیت کلیه مبادلاتی که برخاسته از عبور کالا و یا مردم از مرزهاست به آنها باز می گردد. عوارض واردات، به عنوان منبعی برای در آمدهای بودجه ای در بسیاری از کشورهای در حال رشد است. به عنوان مثال در کشورهای آفریقایی در آمدهای حاصل از عوارض واردات کمتر از 30 درصد کل درآمد مالیاتی و در خاور میانه 22 درصد، در آمریکای لاتین 13 درصد و برای کشورهای آسیایی 15 درصد است. بنابراین تفکری کنترلی بر گمرکات حکمفرماست که فقط تضمین کننده ارزیابی و وصول مطالبات است، بدون لحاظ کردن اینکه به تاخیر در ترخیص کالاهای وارداتی منتهی می شود. کاهش تعرفه ها در خلال زمان درآمد گمرکات به عنوان بخشی از کل درآمدهای بودجه ای در بسیاری از کشورها کاهش یافته است که این موضوع مهمی برای مقام ها و وزارت دارایی است.

  • - در حال حاضر تعرفه های واردات بیشتر ابزاری حمایتی تلقی می شوندتا منبعی برای کسب در آمد در کشورهای توسعه یافته که تعرفه ها بخش کوچکی از کل درآمد و به طور متوسط کمتر از یک درصد ارزش کل واردات را تشکیل می دهد. این در حالی است که در کشورهای در حال توسعه تعرفه های واردات بسیار بالا است که این مساله تجارت را در بین کشورها و نیز رقابت را در اقتصاد یک کشور مشکل می سازد.

که منظور از تعرفه های واردات حمایت از تولید کنندگان داخلی است که انتظار دارند گمرکات به آنها اطمینان دهد که تمامی وارد کنندگان مالیات کالاهای وارداتی رسمی را پرداخت می کنند.

کاهش هزینه برای تاجر، تسهیل در عملیات گمرکی را در بر دارد. کاهش هزینه انجام عملیات گمرکی و نیز امکان برآورده ساختن به موقع تقاضاهای روز افزون تجار نشات گرفته است.

جامعه مدنی گمرک را مسئول محدود کردن اعمال خلاف می داند. لذا گمرک منسجم و سالم منعکس کننده ی تصویری از جامعه ی منسجم و سالمی است که به آن تعلق دارد.

گمرک عهده دار صیانت از جامعه بوده است. در اساسنامه سازمان جهانی گمرک (WCO) نیز آمده است که گمرکات در قبال جلوگیری از ورود و یا خروج کالاهای خطرناک و یا ناسالم از مرزها مسئول هستند.

قوانین و اولویت های گمرک در قرن 21

  • - کاهش نرخ تعرفه ها که در دروه های متوالی آزاد سازی تجارت به وجود می آید. تجهیز درآمد و اعمال کنترل توسط گمرک هنوز مهم تلقی می شوند.
  • - گمرکات به عنوان سازمان مسئول اطمینان می دهد کالاهایی که به منظور مصرف داخلی وارد شده اند فقط به مصرف داخلی خواهند رسید نه مصارف دیگر.
  • - در همه کشورهای گمرکان به جمع آوری اطلاعات برای اهداف آماری و قانونی ادامه خواهند داد.
  • - گمرکات به دلیل تهدید تروریسم بین المللی و جرایم سازمان یافته نقشی بر جنبه و حصول اطمینان از امنیت ملی و اجرای قانون ایفای کنترل از این رو از گمرکات انتظار می رود تغییراتی به منظور افزایش اطمینان در کنترل واردات و صادرات مسئولیت های اجرایی تعیین شده پدید آورند.
  • - اصلاح نظام گمرکی به طور فزاینده ای با استفاده از فناوری جدید اطلاعات تکیه خواهد کرد. در آینده بسیاری از گمرکات به تسلیم الکترونیکی اظهار نامه قبل از رسیدن کالاهااعلام مستقیم واردات و صادرات توسط تاجر از طریق رایانه و پرداخت الکترونیکی مالیات ها و دیدن تکیه خواهند کرد.

عوامل درونی لازم برای اصلاح موفقیت آمیز:

از آنجا که گمرکات در یک محیط بین المللی عمل می کنند و کالاهای با ارزش بیش از 5/6 تریلیون دلار از مرزهای بین المللی عبور می کند هر یک از این محموله ها حداقل دو بار از نقاط کنترلی گمرک عبور کرده اند و گمرک به یک عامل کلیدی در زنجیره عرضه بین المللی کالا در اقتصاد دنیا تبدیل کرده اند. گمرکات نیازمند ایجاد بنادر جدید ورودی و ساعتهای خدمات دهی اضافه هستند.

  • - با در نظر گرفتن شرایط منحصر به فرد گمرک در مرزهای یک کشور مدیریت آن باید به سازمانهای داخلی و خارجی مسافران، تجار، و سازمانهای حمل و نقل هوایی، دریایی و زمینی که انتظار خدمات هماهنگ قابل پیش بینی، تسهیل شده و مطابق با استانداردها و کنوانسیون های بین المللی را دارند در تعامل باشند.
  • - یک گمرک کم تحرک بدون داشتن مهارت کاری و تخصص و یا ضعیف در امر آموزش و تجهیزات، هزینه های مبادلات تجاری را بالا می برد و در نتیجه باعث افزایش هزینه های کالاهای صادراتی برای صنایع و مصرف کنندگان و کاهش رقابت پذیری کشور می شود. در نتیجه گمرک برای اینکه به سازمان تهیه کننده تجارت در جاهای که به سرعت تغییر می یابد تبدیل شود باید خود را سازماندهی کند و در عین حال تامین کننده درآمدهای دولت نیز باشد.

حمایت سیاسی از اصلاحات به نفع گمرک خواهد بود:

بسیاری از گمرکات مسئولیتهای اجرایی را تحت سیاستهای دولت که توسط اداره کنندگان آنها از جمله وزرای دارایی (MOF) تدوین شده اند. اجرا می کنند. از این رو هر تغییری در گمرک به حمایت قوی دولت نیاز دارد. تغییرات در داخل سازمان از جمله استخدام کارمندان جوان سنتی می باشد. از این رو تغییرات پیشنهادی ممکن است نیازمند کم کردن تعداد کارمندان به همراه بکارگیری فناوری اطلاعات (IT) و یا در نهایت به حذف مدیریت های رده بالا و مامورانی که مظنون به فساد یا نالایقی هستند منتهی می شود. تمرکز وزرای دارایی همیشه یکی از  راههای اصولی و ابزار افزایش بیشتر در آمدهای دولت بوده است بنابراین حمایت از اصلاحات که خارج از گمرک ارائه شود، راهکار اساسی است. همانطور که مطالعات نشان می دهد فشار بخش خصوصی نقش اصلی را در اعمال اصلاحات گمرکی و ارزیابی پیشرفت آنها داشته اند.

ازطرفی مقامات گمرک که از ایجاد تسهیل تجاری و یا دستکاری اظهار نامه های گمرکی به نفع تاجر، منتفع می شوند. با اجرای اصلاحات مخالفت خواهند کرد. زیرا اجرای چنین اصلاحاتی اعمال خلاف قانون آنها را یا خطرناک تر و یا غیر ممکن می سازد. و این می تواند حرکت اصلاحات را کند کند و طرح و اجرای اصلاحات را تحت تاثیر قرار دهد. و اگر با آن مقابله نشود باعث ناتمام ماندن طرح و بی اثرشدن آن خواهد شد. سنت گرایی و رخوت عامل دیگر ضد اصلاحات است. بنابراین تنها اصلاحاتی که از نظر اساسی به طور کامل از طرف بالاترین سطوح دولت حمایت می شود و نتیجه بخش خواهد بود.

تشخیص مناسب

اصلاحات در گمرک تک بعدی نیست بین اهداف گمرک در کشورهای مختلف متفاوت است این موضوع اصلاحاتی را می طلبد که منطبق با شرایط موجود طراحی می شوند. بنابراین برای اجرای کامل این تغییرات هر گونه طرح اصلاحی گمرک باید با تشخیص کامل و دقیق شرایط موجود انجام بگیرد مانند شناسایی و تشخیص برای افزایش درآمد کارکنان گمرک.

ایجاد زیر بناها:

 در کتاب مایک لین به نام نوسازی گمرکات و بزرگراه بین المللی تجارت چهارچوبی را ارائه می کند که می تواند گمرک را به یک سازمان در حد جهانی تبدیل کند وی حرکت رو به جلو در طراحی برنامه ای که ترخیص سریع کالا را تضمین کند و هزینه عملیاتی گمرکی را کاهش می دهد، ارائه می کند. این متد بر ایجاد در آمد، تسهیل تجارت و کارآمدی خدمات گمرکی تمرکز می یابد.

راهکار سازمان جهانی تجارت در اصلاح نظام گمرکی:

به هم نزدیک کردن و ایجاد انسجام در نظام عوامل کلیدی و سازمانهای لازم برای ایجاد گمرکات موثر و تواناست.

اصلاحات گمرک به نفع اقتصاد کشور:

اصلاحات در گمرکان سنگاپور تایلند، فلیپین درآمد سالانه آنها را 9/3 میلیارد دلار افزایش داده است. در بلغارستان و بوسنی، 60 درصد از زمان ترخیص کالا در پایانه های داخل کشور کاهش داده شد. که این دستاورد نتیجه پیشرفت در مراحل گمرکی و همچنین کاهش هزینه های حمل و نقل و کاهش دستمزدهای کارگری مربوطه به کم کردن زمان انتظار و استفاده بهتر از کامیونها می باشد. همچنین برآورد کرده اند که با توقف یک روز اضافه تر هر کامیون تقریبا یک درصد به بهای کالا افزوده می شود. در کشورهای در حال توسعه هزینه های ترانزیت کالا معمولا دو تا چهار برابر کشورهای غنی است. پس برنامه ای که ترانزیت کالاراعملی ترو زمان ترخیص کالا را کم کند می تواند توان رقابتی کشور را افزایش دهد. از جمله این برنامه ها اجرای سیستم انتخاب مسیر  همکاری های بین سازمانهای دخیل در عبور از مرزها، کاهش کارکنان گمرک و مقابله با فساد می باشد.

راهبرد اصلاح در گمرکات:

اصلاحات در گمرک باید به صورت جامع باشد به ذکر جزئیات بپردازد از طریق سایر دستگاههای مربوطه حمایت شوند. ) در غیر اینصورت یک سیستم به شدت پیچیده و غیرکار آمد منتهی می شود و  بر این اساس اقدام های موردی بدون یک برنامه ریزی جامع کارآمد می شوند و پرهیز به نظر می رسند.

تطابق زمان و سرعت اصلاحات:

مسئولان اصلاحات گمرکی باید اجزای موثر را شناسایی کرده و یک جدول زمانی را برای اقدامات گام به گام فراهم آورند یک چهار چوب منطقی که پروژه ای را با هم جزئیات آن در برگرفته باشد پس می توان گامهای بعدی را از طریق یک برنامه نرم افزاری رایانه ای مناسب مشخص کرد. این گامها شامل:

  • 1- مشخص کردن هدف ها، برنامه ریزی با جزئیات آن برای دستیابی به هدف های مورد نظر
  • 2- اطمینان یافتن از یک هماهنگی مناسب
  • 3- تعیین مدت زمان لازم
  • 4- تعیین ضابطه های اجرایی مناسب و تعیین نیروی انسانی و مقدار بودجه ای که باید تشخیص یابد:

هنگامی که زمان ترخیص کالا در گمرک طولانی می شود و بخشی از آن بازدید فیزیکی کانتینرهاست این مطلب باعث برخورد مستقیم بین وارد کنندگان و ماموران گمرک می شود که این به نفع گمرک نمی باشد. راه حل آن اختصاص زمان کافی برای تعلیم کارمندان می باشد و یکی دیگر از طرح های اصلاح گمرک ایجاد انگیزه در کارمندان با پرداخت حقوق های سخاوتمندانه است.

اجرای طرح اصلاح:

به عنوان مثال در کشور مراکش اطلاعات مربوطه به زمان ترخیص کالا در شبکه موجود است و اطلاعات به روز شده نیز به طور ماهانه برای هر نقطه در دسترس است. و لازم است هر از چند گاهی با تغییرات سریع محیطی همگام شود.

تسهیل در تجارت:

افزایش میزان بازرسی فیزیکی بار هزینه و زمان ترخیص کالا را افزایش می دهد و افراد را وسوسه به رشوه خواری می کند و روشهای جدید،  بارگیری و تخلیه کانتینرها به نحوی انجام می شود که به محض باز شدن در کانتینرها کالاها برای بازرسی از آنها خارج می شود و کارکنان بندر، گمرک و حمل و نقل قادر به جابه جایی محتویات آن نیست و علاوه بر آن احتمال صدمه و سرقت کاهش می یابد. کشور مراکش میزان بازرسی فیزیکی از سال 1996 تا سال 2003 از 100 به 10 درصد کاهش داده است.

کارمندان گمرک:

همکاری کارمندان ارتباط مستقیمی با موفقیت آمیز بودن اصلاحات گمرک دارد، آنها باید اصلاحات را از آن خود بدانند. همیشه می گویند اصلاحات گمرک برنده و بازنده دارد به طور مثال کارمندان گمرک در هنگام ترخیص کالا و کاهش زمان آن باید مدیریت ریسک را در نظر بگیرند چون از طرفی اگر به بازرسی فیزیکی بپردازند و احتمال خطر بدهند این باعث کاهش هزینه ها و عدم اطمینان تجار می شود و این شکست است ولی از طرفی عکس این مطلب باعث تسهیل در تجارت و افزایش درآمد گمرک و به نوعی برد برای گمرک باشد هر جند مخاطره آمیز باشد. ( مدیریت ریسک )

در این روش ( مدیریت ریسک ) تعداد محدودی از محموله ها بازرسی شده و محموله هایی که خطر آفرین هستند دقیقتر بازرسی می شوند سایر محمولات نیز به سرعت ترخیص می شوند. این فرآیند یک روش کنترل حسابرسی کارآمد است که پس از ترخیص کالا نیز شروع به کار میکنند در کشورهای در حال توسعه هنوز چنین همکاری وجود ندارد.

بخش خصوصی و اصلاحات:

اکثر طرفداران طرح اصلاح گمرک تاجران هستند. آنان اولین کسانی هستند که از  پردازش شفاف ترو سریعتر کار نفع می برند و همچنین اولین کسانی هستند که از خدمات پرهزینه و ناکارآمد شکایت دارند از این رو درگیر شدن آنان در طرح و اجرای امر اصلاح و آگاه کردن آنان در خصوص پیشرفت کار سود چشمگیری را برای آنها در پی دارد. شرکتهای خصوص نیز از نظر مالی به اجرای موضوع اصلاح گمرک کمک می کنند زیرا این شرکتها اولین ذینفعان این امر هستند.

اجرای راهبرد اصلاح گمرکات:

اجرای راهبرد اصلاح در گمرک نیازمند اقتدار، سختکوشی، کنترل مستمر پیشرفت کار، تعدیل در راهبرد و بررسی تجارب به دست آمده است.

رهبری: رهبری سختکوش کمک می کند تا مطمئن شویم که طرح اصلاح در دستور کار سیاستگذاران مختلف داخل و خارج گمرک قرار دارد بهتر است تا مدیریت طرح اصلاح به یک مقام گمرکی که با یک گروه کوچک کارشناسی همکاری می کند محول شود. هر چند همیشه رئیس کل گمرک باید با حمایت شدید از سوی دولت سمت رهبری را بپذیرد. کارکنان خارجی باید جزئی از گروه مدیریت طرح اصلاح باشند.

انعطاف پذیری: اصلاحات باید دارای زمانبندی باشند به این صورت که مراحل متعلق کار کنترل شده مشکلات اجرایی به سرعت برطرف شوند و اقدامات درست به عنوان یک ضرورت انجام بگیرند. و پیشرفت در برنامه اصلاحات باید به طور منظم به رئیس گمرک، وزارت دارایی و هئیت وزیران منعکس شود.

نتیجه گیری:

در اصلاح نظام گمرکی باید به موارد زیر توجه شود:

  • 1- عملیات گمرکی مناسب عبارتست از یک سری مراحل منسجم و به هم پیوسته. اصلاحات جزئی و مختصر در گمرک باعث بهبود برخی از جنبه های خدماتی می شود.
  • 2- طرح های اصلاحی بر این نکته تاکید دارند که طرح های IT پیشرفته قبل از اینکه مراحل تجاری و بازرگانی تسهیل شود اجرا شوند.
  • 3- تشخیص و شناسایی کمبودهای سیستم و سعی در برطرف کردن آنها پشتیبانی از طرح اصلاح
  • 4- طرح اصلاح باید تحت مدیریت گمرک باشد. چرا که گمرک وظیفه دارد از حمایت سازمانهای حامی اطمینان حاصل کند.
  • 5- طرح های اصلاحی باید واقع گرایانه باشند و از حمایت سیاسی برخوردار باشد. به این دلیل که اکثر کارشناسان می دانند که خدمات گمرکی خوب چگونه باید ارائه شود.
  • 6- اصلاحات گمرک نیاز به رهبری مدیریت ارشد گمرک و حمایت کارکنان گمرک و سایر سازمانهای ذینفع دارد. و ضروری است که کلیه سازمانهای ذینفع در مرحله برنامه ریزی و هم اجرای اصلاحات همکاری داشته باشند.
  • 7- حمایت گمرک برای موفقیت طرح اصلاح بسیار ضروری است. اصلاح مراحل مبادلات تجاری با شرایط موجود چه در داخل و چه در خارج از گمرک به نفع بسیاری از افراد است.
  • 8- ضروری است برای کنترل و پیشرفت طرح اصلاحات در گمرک از شاخص های کارایی روشن و شفاف استفاده شود.
  • 9- ممکن است زمان ترخیص کالا برای انواع کالاها با یکدیگر متفاوت باشد و این بستگی به عواملی از جمله مامورانی که مشغول کارگر ترخیص هستند یا بنادر ورودی و خروجی ( مثلا فرودگاه ها نسبت به بنادر دریایی سازماندهی بهتری دارند ) دارد. بنابراین با استفاده از سیستم گمرکی می تواند سطح ارزیابی خود را از ریسک برحدی برساند که قابل پذیرش در ترخیص کالا باشد.

 

سلام لینک مورد نظر بزودی گذاشته میشود

[ ۱۳٩٠/۳/٢٦ ] [ ٢:۱٢ ‎ب.ظ ] [ احسان محمدی ]
.: Weblog Themes By Pichak :.

درباره وبلاگ

اینجانب احسان محمدی دانشجوی رشته حمل و نقل و ترافیک شهری به وبلاگم خوش آمدید.
صفحات دیگر
امکانات وب








  • بازیچه
  • بک لینک
  • کارت شارژ همراه اول